Στοιχεία σοκ για τα υπόγεια νερά στην Ελλάδα: Μόλις στο 58% η καλή ποιότητα

Η έκθεση της  Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών που έγινε στο πλαίσιο του έργου «Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών» αφορά το 2022 και προκύπτει ότι το 40% των σημείων που μετρήθηκαν ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των υδάτων λαμβάνει τον χαρακτηρισμό «κακή κατάσταση». Τα αποτελέσματα είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με του 2021, ωστόσο τώρα το βλέμμα στρέφεται στις φετινές μετρήσεις που ολοκληρώνονται τον επόμενο μήνα, με τους επιστήμονες να αναμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον τι θα προκύψει για την πληγείσα ΘεσσαλίαΟπως εξηγεί στον «Ελεύθερο Τύπο» ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ Διονύσης Γκούτης, τον επόμενο μήνα θα πάρουν τα τελευταία δείγματα για το 2023 και μέσα σε αυτά θα είναι και η Θεσσαλία που επλήγη έντονα από τις πρόσφατες καταστροφικές πλημμύρες. «Θα είναι τα πρώτα δείγματα που θα πάρουμε αλλά δεν μπορούμε να είμαστε ακόμα σε θέση να ξέρουμε αν θα αποτυπωθεί κάτι, ενδεχομένως να είναι νωρίς για να φανούν οι επιπτώσεις της πλημμύρας και κατά πόσο επηρεάστηκε ο υδροφόρος ορίζοντας». Οπως σημείωσε, η ΕΑΓΜΕ στη Θεσσαλία θα κάνει εντατικοποίηση της παρακολούθησης μέσω ενός ειδικού προγράμματος που ετοιμάζεται, προκειμένου να μπορέσουν να έχουν μια πιο σαφή εικόνα για τον τυχόν επηρεασμό της, δεδομένου ότι έχει ήδη προβλήματα και ποσοτικά και ποιοτικά στο σύνολό της λόγω της εκτεταμένης άντλησης που γίνεται για την κάλυψη των αγροτικών αναγκών της περιοχής, στην οποία επιφέρει προφανώς και την αντίστοιχη υποβάθμιση του υδροφόρου ορίζοντα.

Εντός του 2022 πραγματοποιήθηκαν 4 περίοδοι δειγματοληψιών και μετρήσεων πεδίου και συγκεκριμένα τους μήνες Φεβρουάριο, Απρίλιο, Ιούλιο και Οκτώβριο. Υλοποιήθηκαν συνολικά 6.385 δειγματοληψίες για κύρια ιόντα, αζωτούχες ενώσεις, φωσφορικές ενώσεις και ιχνοστοιχεία, στα 1.896 υδροσημεία παρακολούθησης που κατανέμονται σε ολόκληρη την επικράτεια.

Με βάση τις διαθέσιμες χημικές αναλύσεις και μετρήσεις πεδίου προκύπτουν τα εξής: Οσον αφορά την Ποσοτική Κατάσταση Σταθμών Παρακολούθησης Υπόγειων Υδάτων: 76% Καλή Κατάσταση, 20% Κακή Κατάσταση, 4% Αγνωστη Κατάσταση.

Χειρότερα είναι τα πράγματα όσον αφορά στην Ποιοτική Κατάσταση Σταθμών Παρακολούθησης Υπόγειων Υδάτων αφού το 40% χαρακτηρίζεται ως Κακή Κατάσταση. Συγκεκριμένα, 58% Καλή Κατάσταση, 29% Κακή Κατάσταση, 11% Κακή Κατάσταση από φυσικά αίτια και 2% Αγνωστη Κατάσταση

Σύμφωνα με την ΕΑΓΜΕ, τα προβλήματα υποβάθμισης των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των υπόγειων υδάτων συνεχίζουν να εντοπίζονται σε περιοχές με εντατική εκμετάλλευση των υδροφορέων. Η νιτρορύπανση και η υφαλμύρινση των υπόγειων υδάτων αποτελούν τους κύριους παράγοντες υποβάθμισής τους, που σχετίζονται αντίστοιχα, με τη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων και τη θαλάσσια διείσδυση λόγω υπεραντλήσεων. Ενα μικρό ποσοστό υπερβάσεων στις συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων/ιχνοστοιχείων και ιόντων χλωρίου οφείλεται σε φυσικά αίτια.

Ο σκοπός του έργου είναι να αξιοποιούνται περαιτέρω οι ετήσιες εκθέσεις κατά τη σύνταξη των αναθεωρημένων Σχεδίων Διαχείρισης ανά Λεκάνη Απορροής Ποταμού, με τελικό στόχο την άσκηση πολιτικών διαχείρισης και τη διασφάλιση της βιώσιμης χρήσης των υπόγειων υδάτων. Με πιο απλά λόγια, οι περιοχές που είναι κόκκινες στον χάρτη, στόχος είναι να πρασινίσουν.

Οπως εξήγησε ο γενικός διευθυντής, «εμείς ως ΕΑΓΜΕ συμμετέχουμε σαν ένας από τους φορείς που τρέχουν το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων. Σε όλη την Ελλάδα υπάρχει ένας κατανεμημένος αριθμός υδρογεωτρήσεων και πηγών, τα οποία εμείς τέσσερις φορές το χρόνο τα επισκεπτόμαστε μετρώντας συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως είναι η στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα σε κάθε γεώτρηση ή η παροχή κάποιας πηγής, ενώ την ίδια στιγμή παίρνουμε και δείγματα από αυτά τα σημεία και στα εργαστήριά μας γίνονται οι απαραίτητες χημικές αναλύσεις».

Οι μετρήσεις πεδίου αφορούν σε:

1. μετρήσεις στάθμης γεωτρήσεων/πηγαδιών και παροχής πηγών και
2. μετρήσεις φυσικοχημικών παραμέτρων (pH, αγωγιμότητα, διαλυμένο οξυγόνο, θερμοκρασία νερού & αέρα).

Οι αναλύσεις των δειγμάτων νερού περιλαμβάνουν:

Α. κύρια ιόντα (Ca, Mg, Na, K, HCO3, Cl, SO4),

Β. αζωτούχες (NO3, NO2, NH4) και φωσφορικές (PO4-P) ενώσεις,

Γ. σκληρότητα (ολική, παροδική και μόνιμη),

Δ. βαρέα μέταλλα/ιχνοστοιχεία  (Fe, Mn, Cu, Crtotal, Cr6+, Ni, Pb, Cd, Al, As, Hg) και

1. οργανικούς διαλύτες και φυτοφάρμακα.

Στην εκτέλεση των εργασιών συμμετείχαν συνολικά 25 συνεργεία υπαίθρου της ΕΑΓΜΕ αποτελούμενα από 50 άτομα, ενώ οι σχετικές χημικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στο Εργαστήριο Αναλύσεων Νερών της ΕΑΓΜΕ.

Πηγή: E.T.gr