Τετάρτη 27.10.2021

Σοφία Μουτίδου: Από την αποθέωση στη σταύρωση, σε 1.200 δευτερόλεπτα

Τη λάτρευαν για χρόνια τα κοινωνικά δίκτυα, αυτά που την τελευταία εβδομάδα έχουν πέσει να τη φάνε – Η επιδραστική ηθοποιός πιστεύει πως έφτιαξε ένα ακόμα σατιρικό βίντεο με θέμα τους ομοφυλόφιλους άνδρες – Στ’ αλήθεια, όμως, μπορεί να κάνει ακόμα σάτιρα όταν το κοινό της την αντιμετωπίζει ως καθοδηγητή;

Η Σοφία Μουτίδου δεν είναι μόνο ηθοποιός, μια λαοπρόβλητη πρωταγωνίστρια της τηλεόρασης ή απλώς μια επαγγελματίας γνωστή από τους ρόλους που έχει ενσαρκώσει στο θέατρο και την τηλεόραση. Η πλάστιγγα κλίνει προς τον προσδιορισμό «επιδραστική». Και αυτό δεν διατυπώνεται ως μομφή στο ταλέντο και την επάρκειά της -έχει δηλώσει άλλωστε πως ανήκει στους ηθοποιούς που ιδρώνουν τη φανέλα και αυτό η αλήθεια είναι πως βγαίνει στις ερμηνείες της.

Πρόκειται όμως για απλά μαθηματικά. Αν αθροίσεις τους 252.000 followers της στο Instagram με τους 334.000 συνδρομητές στο κανάλι της στο YouTube, η σούμα που προκύπτει είναι κατά τι μικρότερη από τον πληθυσμό του Λουξεμβούργου, ίση με εκείνον της Μάλτας και ένα τρίτο μεγαλύτερη από τους μόνιμους κατοίκους της Ισλανδίας. Κοντολογίς, η 49χρονη ηθοποιός που γεννήθηκε στη Δυτική Γερμανία και γαλουχήθηκε στη Θεσσαλονίκη διαθέτει λαό.

Και μάλιστα, μέχρι πρότινος, παρότι δεν μπορεί να είναι κανείς βέβαιος πως αυτή ήταν η γνήσια και ειλικρινής πρόθεσή της, του χάιδευε τα αυτιά. Από το μετερίζι του YouTube όπου την τελευταία τριετία διαπρέπει, χτίζοντας μια δεύτερη, παράλληλη με εκείνη της ηθοποιού καριέρα, έχει καταφέρει να ταυτίζεται με τη mainstream άποψη, να μετατρέπει τα θέματα που αναδύονται στον αφρό του viral σε views και να απολαμβάνει λατρευτικές τιμές από τη σύγχρονη Εκκλησία του Δήμου, δηλαδή το Twitter. Βοήθησε το δίχως άλλο και η περσινή συμμετοχή της σε τηλεοπτική εκπομπή, όπου διατύπωνε απόψεις -συνήθως βασισμένες στη δική της εμπειρική παρατήρηση αλλά ως επί το πλείστον φιλελεύθερες-, οι οποίες δεν κλόνισαν ακριβώς, αλλά κάπως γαργάλησαν τη μονολιθικότητα της κοινωνίας μας που είθισται να καθρεφτίζεται στη μικρή οθόνη.

Η εκπομπή δεν συνεχίστηκε, αλλά όλα πήγαιναν πρίμα. Τα συχνά αμήχανα ειλικρινή αστεία της, οι -άλλες φορές συγκινητικές και άλλες ξεκαρδιστικές- από τη ζωή της βγαλμένες ιστορίες της, τα σοβαρά και τα λιγότερο σοβαρά βίντεό της και οι αυτοσαρκαστικές παρλάτες της διαδίδονταν πιο γρήγορα κι από τη μετάλλαξη «Δέλτα» σε τάξη δημοτικού σχολείου.

«Αστυνομία θεάτρου»

Η Μουτίδου είχε πια την άρρητη έγκριση του κοινού (της) να τοποθετείται επί παντός του επιστητού, να είναι κοφτερή και χολερική, να τα βάζει ακόμα και με τις ραφές του κοστουμιού της πολιτικής ορθότητας. Υπήρχαν βέβαια πάντα εκείνοι που δεν γελούσαν με τα αστεία της και που αντιλαμβάνονταν τον κίνδυνο που ελλοχεύει στη γενίκευση και την απλούστευση, αλλά ποιος τολμά να υψώσει γνώμη -πολύ περισσότερο φωνή- σε κάτι αντίθετο από τη mainstream άποψη; Το έκανε η ίδια, σκοντάφτοντας στην κεκτημένη ταχύτητα του virality της.

Της πήρε 189 βίντεο μέχρι τη μέρα που έπαθε Χρυσούλα Διαβάτη. Οπως η καταξιωμένη ηθοποιός πέρασε μια μακρά και φλύαρη περίοδο που καμώθηκε με αξιώσεις την «αστυνομία του θεάτρου», έτσι και η συνάδελφός της σήκωσε την εβδομάδα που μας πέρασε τη ρομφαία -μάλλον περισσότερο από προπέτεια και σκουριασμένη πεποίθηση και λιγότερο από πρόθεση- κι έκανε συλλήβδην σασίμι τους ομοφυλόφιλους άνδρες. Για την οικονομία του λόγου, το βίντεο με τίτλο «Ομοφυλόφιλοι άνδρες ήρθε η σειρά σας» περιγράφει μέχρι κεραίας η φράση «λίθοι και πλίνθοι και ξύλα και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα» – όλα τα ’χει γράψει ο Ξενοφώντας. «Εχω να πω πολλά γιατί είμαι γνωστή αδελφομάνα», ξεκινά το βίντεό της η Μουτίδου. Αν ζούσαμε στη δεκαετία του 80 μπορεί και να ακουγόταν αστείο.

Σήμερα, η ατάκα της μοιάζει τουλάχιστον με μέτρια προσπάθεια κακού χιούμορ. «Εχω πολλούς φίλους ομοφυλόφιλους, από τότε που γεννήθηκα. Είμαι κοντά στον ψυχισμό και στην κατάσταση του κρεβατιού τους», συνεχίζει βαθαίνοντας ακόμα περισσότερο τη λούμπα μέσα στην οποία η ίδια έριξε τον εαυτό της. Για να κορυφώσει τη σπονδή της στο στερεότυπο -και να δώσει τροφή σε κάθε ομοφοβικό και μισαλλόδοξο τύπο εκεί έξω- με τη φράση: «Αυτό που θέλει ο ομοφυλόφιλος άνδρας στο κρεβάτι είναι κάποιον που θα αλλαξοπιστήσει γι’ αυτόν. Εναν στρέιτ άνδρα. Τον πατέρα του κολλητού του. Τον αδελφό του κουμπάρου του. Θέλει μ’ αυτόν να λυγίσει για πρώτη φορά στον ομοφυλοφιλικό έρωτα». Πολλοί ήταν εκείνοι που με το δίκιο τους δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι η ηθοποιός όχι μόνο πιστεύει ή υιοθετεί, αλλά προβάλλει στο μεγάλο κοινό της μια παρωχημένη ομοφοβική άποψη. Αλλωστε η ίδια έχει καλλιεργήσει το προφίλ του ανεκτικού ανθρώπου. Πρόκειται άραγε για μετάλλαξη εν μια νυκτί;

Επικοινωνήσαμε με τη Σοφία Μουτίδου προκειμένου να τοποθετηθεί αναφορικά με τις αλγεινές εντυπώσεις που προκάλεσε το βίντεό της αλλά και την αποδόμηση της περσόνας της στα σαγόνια των κοινωνικών δικτύων που αφυπνίστηκαν μόλις μυρίστηκαν φρέσκο αίμα -εννοείται ελαφρά τη καρδία και πριν κανείς προλάβει όχι να χωνέψει, αλλά ούτε να μασήσει όσα η ίδια είπε-, όμως αρνήθηκε οποιοδήποτε σχόλιο, δηλώνοντας μόνο πως ό,τι έχει να πει, θα το δούμε και θα το ακούσουμε μέσω καινούριου βίντεο στο διαδικτυακό κανάλι της. Προφανώς όλοι την περίμεναν στη γωνία και όλοι ανέμεναν από εκείνη κάτι περισσότερο από διατυπώσεις τύπου «Δεν ξέρω ομοφυλόφιλο που να μην κοιτάει δαιμονισμένα άλλον άνδρα. Διακαώς. Καίγεται ο κώλος τους».

Η βιντεο-απάντησή της ήρθε την Παρασκευή το βράδυ με την ίδια να δηλώνει πως ούτε περιέπαιξε, ούτε επιτίμησε, ούτε περιφρόνησε κανέναν. Οσοι εξέλαβαν έτσι το πρώτο βίντεό της, είπε, «πιθανότατα έχουν οι ίδιοι εμφυτευμένες ενοχές και άλυτα προσωπικά ζητήματα, αυτορετσινιάζονται». Σημείωσε ακόμα ότι η ίδια δεν χαρακτήρισε κανέναν, κάτι που επιβεβαιώνουν μεν οι λέξεις που χρησιμοποίησε στο αρχικό βίντεό της αλλά όχι το ύφος και ο τρόπος που τις ξεστόμισε. Κοινώς, άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε.

Εν τω μεταξύ, σε ένα μικρής διάρκειας κλιπ που ανάρτησε στο Instagram λίγες ώρες μετά το ξέσπασμα του Μουτίδου-gate υποστήριξε πως κάνει σάτιρα και εξέφρασε την έκπληξή της που, ενώ έχει λούσει με τα εξ αμάξης όλες τις «κατηγορίες» ανθρώπων, πρώτη φορά οι αντιδράσεις ήταν τόσο πύρινες. Κάνει όμως στ’ αλήθεια σάτιρα ή είναι πια τόσο επιδραστική ώστε δεν μπορεί να δαμάσει το κοινό που εξέθρεψε, ταΐζοντάς το με αυτό για το οποίο εκείνο πεινούσε; Κι εδώ που τα λέμε, μήπως παίρνουμε δυσανάλογα σοβαρά την άποψη ενός «αστείου κοριτσιού» από όσο πραγματικά της αξίζει, έχοντας a priori αποδώσει σε όποιον διαθέτει σοσιαλμιντιακό ποίμνιο παπικό αλάθητο;

«Το YouTube είναι τρομερός χώρος, είναι μεγάλη ελευθερία, δεν έχεις αφεντικό, κάνεις κάτι αυθόρμητο, κι όσο κι αν φαίνεται ότι είναι όλα προσχεδιασμένα, καμία σχέση, ανοίγω το Play και δεν ξέρω τι θα πω. Η κατάσταση είναι τραγική, δεν έχω ποτέ κείμενο και δεν ξέρω τι θα μου ξημερώσει. Εχω ένα γενικό θέμα για τι θα μιλήσω, αλλά δεν ξέρω καθόλου τη ροή των σκέψεων και των λόγων και αυτό μου αρέσει, αν σχεδιάζω κάτι κάηκα. Δεν θα είναι YouTube πια. Εμένα με αφορά να μην ξέρω τι θα μου βγει», έλεγε η Μουτίδου σε συνέντευξή της πριν από τρία χρόνια στη «LiFO», όταν η διαδικτυακή περσόνα της ήταν ακόμα στα σπάργανα. Η φιλοσοφία του ο,τινανισμού μπορεί μεν να αιτιολογεί την υπερβολή, ακόμα και το αράδιασμα ξεπερασμένων στερεοτύπων, όμως δεν τη δικαιολογεί.

Εξάλλου η ηθοποιός, που δείχνει το δίχως άλλο εύστροφη, θα όφειλε να γνωρίζει πως στη νέα πραγματικότητα, σε αυτήν που όποιος έχει τα πιο πολλά like και follow θεωρείται πως ξεστομίζει θέσφατα, η αυτόκλητη ιδιότητά της ως αδελφομάνας δεν την κάνει αυτόματα κοινωνιολόγο, ψυχίατρο, σεξολόγο, ειδική στα θέματα φύλου, σεξουαλικότητας και έμφυλων ταυτοτήτων. Πόσο μάλλον σε μια χώρα η οποία σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι την κατάκτηση χειροπιαστής ισότητας και την εξάλειψη των προκαταλήψεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού.

Το ακροατήριο

Η πιο πρόσφατη έρευνα του Οργανισμού για τους LGBTQI πολίτες στη χώρα μας καταγράφει πως το 32% αντιμετωπίζει διακρίσεις στον χώρο εργασίας του (μέσος όρος στην Ε.Ε. 21%), το 51% βιώνει την προκατάληψη σε κάποια καθημερινή δραστηριότητά του, ενώ το 33% έχει δεχτεί κάποιου είδους κακοποίηση (σωματική, ψυχολογική, λεκτική).

Ισως εάν είχε τα παραπάνω μετρημένα κουκιά στη γνώση της η Μουτίδου, θα έφτιαχνε ένα πιο ισορροπημένο βίντεο. Και αυτό δεν σημαίνει αποθεωτικό για τους ομοφυλόφιλους άνδρες, νερόβραστο ή ξενέρωτο. Αλλά σίγουρα όχι τόσο αναπάντεχο -και βέβαια ασυντόνιστο με την εποχή- ώστε να αλλάξει την ποσόστωση στη σύνθεση του ακροατηρίου της. Εκείνοι που μέχρι προχθές την αποθέωναν ξεκίνησαν ανένδοτο εναντίον της, οι άλλοι που τη θεωρούσαν εξόχως προοδευτική για τα γούστα τους της βγάζουν το καπέλο που επιβεβαίωσε όλες τις ατεκμηρίωτες πεποιθήσεις που κληροδοτεί η μια γενιά στην επόμενη σε έναν πατριαρχικό κόσμο.

Είναι δηλαδή η Μουτίδου ένας θηλυκός Σεφερλής, ένας άνθρωπος που έχει κριθεί πολλάκις για τα χοντροκομμένα αστεία του, ή μια πιο διασκεδαστική εκδοχή της Λατινοπούλου, όπως πολλοί την έψεξαν στα κοινωνικά δίκτυα; Πιθανότατα όχι. Αλλωστε μέσα στον πολτό των σκέψεων που μοιράστηκε ψέλλισε και δυο κουβέντες για την εσωτερικευμένη ομοφοβία – αυτήν δηλαδή που υπάρχει ανάμεσα στους ομοφυλόφιλους άνδρες.

Αλλά κι αυτό κατάφερε να το θάψει κάτω από τo τελικά συγκεκαλυμμένα ομοφοβικό «έχω gay φίλους και ξέρω». Σε κάθε περίπτωση, η δουλίτσα έγινε. Το βίντεο κατέγραψε 181.000 views, πήγε δηλαδή καλύτερα από πολλά άλλα κλιπ της Μουτίδου, και ολοκληρώθηκε με τοποθέτηση προϊόντος, όπως κάθε influencer οφείλει να κάνει για να διατηρεί θαλερό το γόητρο της επιδραστικότητάς του στην οποία συχνά υποδουλώνεται τόσο ώστε να πατά τελικά την μπανανόφλουδα.

Πηγή άρθρου και φωτογραφίας: Protothema

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ