ΠΟΛΙΤΙΚΗ - 23/02/2023 - 11:46 μμ
Μηταράκης: Η ΕΕ να αποφασίσει τη μεταναστευτική πολιτική που θέλει και τι είδους διαχείριση συνόρων θέλει
Ομιλία του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, κ. Νότη Μηταράκη στο πλαίσιο του δείπνου εργασίας στη 2η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για τη Διαχείριση Συνόρων
Τη σημασία της φύλαξης των ευρωπαϊκών συνόρων στο πλαίσιο μίας συνολικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Μεταναστευτικό ζήτημα υπογράμμισε ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Νότης Μηταράκης κατά την έναρξη του δείπνου εργασίας στο 2nd European Conference on Border Management που λαμβάνει χώρα στην Αθήνα.
Ο κ. Μηταράκης υποδέχτηκε εκπρόσωπους κυβερνήσεων κρατών μελών της ΕΕ και χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, Ευρωπαίους επιτρόπους και επικεφαλής Ευρωπαϊκών Οργανισμών, όπως του Frontex και της Europol. Χαιρετισμό απηύθυνε και ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιος για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής, κ. Μαργαρίτης Σχοινάς.
Ο κ. Μηταράκης τόνισε πως είναι αναγκαίο ένα Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίζει τρεις προκλήσεις: α)Να περιορίσει τις παράτυπες αφίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, οι πρωτογενείς ροές, οι οποίες είναι αναπόφευκτες θα μειώσουν τις δευτερεύουσες μετακινήσεις. Β) Να παρέχει απτή αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και, γ) Να παρέχει νόμιμες οδούς, τόσο για ανθρωπιστικούς όσο και για εργασιακούς σκοπούς.
«Στις μέρες μας, παρατηρούμε μια συνεχή αύξηση στον αριθμό των παράτυπων μεταναστών που φθάνουν στην ΕΕ. Γινόμαστε μάρτυρες των προσπαθειών τρίτων κρατών να εργαλειοποιήσουν τη μετανάστευση. Είναι -σε αυτό το σημείο- ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη να αποφασίσει, τι είδους μεταναστευτική πολιτική θέλουμε, και πιο συγκεκριμένα τι είδους διαχείριση των συνόρων χρειαζόμαστε» είπε ο κ. Μηταράκης.
Από πλευράς του ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Μαργαρίτης Σχοινάς σημείωσε «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε σαφώς ότι η μετανάστευση αποτελεί Ευρωπαϊκή πρόκληση που απαιτεί Ευρωπαϊκή απάντηση. Αυτή είναι η σωστή και μόνη προσέγγιση. Μόνο μια Ευρωπαϊκή απάντηση κατέστησε δυνατή την απόκρουση της υβριδικής επίθεσης της Λευκορωσίας το 2021. Μόνο μια Ευρωπαϊκή απάντηση κατέστησε δυνατή την υποδοχή εκατομμυρίων Ουκρανών προσφύγων που διέφυγαν από τις βόμβες του Πούτιν το 2022. Και μόνο μια Ευρωπαϊκή απάντηση θα μας επιτρέψει να διαχειριστούμε σωστά το μεταναστευτικό ζήτημα. Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της νόμιμης μετανάστευσης. Και να μειώσουμε την παράτυπη μετανάστευση με ανθρώπινο και αποτελεσματικό τρόπο. Το μάθημα που πήραμε είναι σαφές: πρέπει να δράσουμε από κοινού. Όπως πρότεινε η Επιτροπή, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν ότι η ΕΕ πρέπει να δράσει σε δύο κατευθύνσεις: νομοθετική και επιχειρησιακή».
Ακολουθεί η άτυπη μετάφραση της τοποθέτησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, κ. Νότη Μηταράκη, στα ελληνικά:
“Εκ μέρους των διοργανωτών της 2ης Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για τη Διαχείριση των Συνόρων, και συγκεκριμένα εκ μέρους της Αυστρίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας και της Ελλάδας, επιτρέψτε μου να σας καλωσορίσω στην Αθήνα. Δεκατρείς μήνες μετά τη Διάσκεψη του Βίλνιους, το θέμα της προστασίας των συνόρων έχει αναδειχθεί ως σημαντικότατο ζήτημα, στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Κάνοντας αυτή τη Διάσκεψη ακόμη πιο επίκαιρη.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Ήταν τιμή μου να υπηρετήσω ως μέλος του Συμβουλίου για τρία χρόνια, στον σχηματισμό του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ).
Μαζί, έχουμε συζητήσει επανειλημμένα την πρόκληση του μεταναστευτικού ζητήματος.
Είναι σαφές ότι ένα νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο είναι άκρως απαραίτητο.
Και χρειάζεται επειγόντως ένα σύμφωνο που, κατά την άποψή μας, θα πρέπει να αντιμετωπίσει τρεις προκλήσεις:
1.Να περιορίσει τις παράτυπες αφίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, οι πρωτογενείς ροές, οι οποίες είναι αναπόφευκτες θα μειώσουν τις δευτερογενείς μετακινήσεις.
2.Να παράσχει απτή αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.
3.Να παράσχει νόμιμες οδούς, τόσο για ανθρωπιστικούς όσο και για εργασιακούς σκοπούς.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Στο ίδιο ξενοδοχείο, πριν από δύο χρόνια, η Κύπρος, η Ιταλία, η Μάλτα, η Ισπανία και η Ελλάδα σχημάτισαν την Ομάδα χωρών MED5. Για να εξασφαλιστεί μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης στο σύστημα διαχείρισης μετανάστευσης και ασύλου.
Ένα σύστημα ανθεκτικό στις κρίσεις δεν μπορεί να σημαίνει παρά ισορροπημένο σύστημα. Αυτό είναι το μάθημα που πήραμε μετά το 2015. Οι χώρες πρώτης υποδοχής δικαιούνται απτή αλληλεγγύη απέναντι στη συνεχή πίεση.
Αλλά σαφώς αυτή η οπτική γωνία, η οπτική της αλληλεγγύης, πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με το επίπεδο ευθύνης κάθε κράτους μέλους.
Τώρα, αυτό το επίπεδο ευθύνης, δε μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο από το επίπεδο των παράτυπων ροών. Και αυτός είναι και ο στόχος της Διάσκεψης: Πώς μπορούμε να μειώσουμε τον αριθμό των παράτυπων ροών.
Στις μέρες μας, είμαστε μάρτυρες ενός συνεχώς αυξανόμενου αριθμού παράτυπων μεταναστών που φθάνουν στην ΕΕ. Γινόμαστε μάρτυρες των προσπαθειών τρίτων κρατών να εργαλειοποιήσουν τη μετανάστευση. Είναι -σε αυτό το σημείο- ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη να αποφασίσει, τι είδους μεταναστευτική πολιτική θέλουμε, και πιο συγκεκριμένα τι είδους διαχείριση των συνόρων χρειαζόμαστε.
Είναι σαφές ότι πρέπει να προσφέρουμε άσυλο σε ανθρώπους που χρειάζονται προστασία, αλλά με οργανωμένο τρόπο. Όπως κάναμε όλοι, με την Ουκρανία, μετά την απρόκλητη επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Προβλέποντας έναν κοινό ευρωπαϊκό χώρο προστασίας.
Αυτό που έκαναν κάποιοι από εμάς, με τους Αφγανούς, μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.
Σήμερα, δυστυχώς, αντί να λειτουργούμε προληπτικά στη διαχείριση του ασύλου, είναι οι διακινητές ανθρώπων που “πουλάνε” θέσεις στις κοινωνίες μας. Όχι σε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, αλλά σε αυτούς που πληρώνουν τα χρήματα.
Πρέπει εμείς να ανοίξουμε νόμιμες και ασφαλείς οδούς. Αλλά πρέπει και να περιορίσουμε τις παράτυπες ροές, ροές που σχεδόν όλες έρχονται στην ΕΕ μέσω χωρών διέλευσης και όχι απευθείας από τόπους στους οποίους κινδυνεύουν από διώξεις.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει το λεγόμενο άνευ όρων δικαίωμα πρόσβασης των υπηκόων τρίτων χωρών. Αλλά ένα τέτοιο δικαίωμα δεν υφίσταται στο διεθνές ή το ευρωπαϊκό δίκαιο. Σίγουρα δεν υπάρχει στη Σύμβαση της Γενεύης.
Το ευρωπαϊκό δίκαιο προβλέπει ρητά τις “ασφαλείς τρίτες χώρες” και τις νομικές συνέπειες που απορρέουν από έναν τέτοιο προσδιορισμό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σύμβαση της Γενεύης θέτει επίσης υποχρεώσεις με τις οποίες θα πρέπει να συμμορφώνονται οι αιτούντες άσυλο. Υποχρεώσεις που πολλές φορές ξεχνιούνται στη δημόσια συζήτηση.
Οι παράτυπες αφίξεις στα σύνορα δεν είναι νέο φαινόμενο. Αυτό που είναι νέο είναι το επίπεδο των αφίξεων, ειδικά από το 2015 και μετά. Αυτό που είναι νέο για την Ευρώπη είναι η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, όπως την είδαμε στον Έβρο, τη Λευκορωσία, τη Μελίγια. Η συνοριακή μας πολιτική πρέπει να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται σε αυτές τις προκλήσεις.
Χρειαζόμαστε ενισχυμένες υποδομές προστασίας και επιτήρησης των συνόρων. Κατά την άποψή μας, συμπεριλαμβανομένων των φραχτών. Μια θέση που υποστήριξαν 16 κράτη μέλη στο Βίλνιους.
Προφανώς, οποιαδήποτε αποτυχία στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, διαβρώνει την ελευθερία κυκλοφορίας εντός του χώρου Σένγκεν. Η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να επικεντρωθεί στην εξάρθρωση των λαθροδιακινητών.
Στο πλαίσιο αυτό, θέλω να αναφερθώ στο ρόλο των ΜΚΟ.
Υποστηρίζουμε πλήρως το ρόλο των ΜΚΟ ως προς την παροχή βοήθειας και υπηρεσιών στους μετανάστες που βρίσκονται στη χώρα.
Το Υπουργείο μας έχει μακροχρόνιες σχέσεις με διεθνείς και εθνικές ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην κοινωνική εργασία, τη διερμηνεία κ.λπ. Είμαστε όμως πλήρως αντίθετοι με την εμπλοκή των ΜΚΟ στην παροχή βοήθειας σε παράνομες συνοριακές διελεύσεις, ιδίως όταν οι δραστηριότητες αυτές αναλαμβάνονται παράλληλα με τους λαθροδιακινητές.
Υπάρχει μια πολύ λεπτή, αλλά φωτεινή γραμμή σε σπάνιες περιπτώσεις μεταξύ των ΜΚΟ και των κυκλωμάτων λαθροδιακινητών.
Όταν ξεπερνιέται αυτή η γραμμή, η δικαιοσύνη πρέπει να παρεμβαίνει και να το διερευνά.
Μια άλλη βασική πτυχή που πρέπει να εξετάσουμε είναι η πολιτική των επιστροφών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να θέσει συλλογικά το βάρος στο ζήτημα των επιστροφών.
Ένα χαμηλό επίπεδο επιστροφών όσων δεν δικαιούνται προστασία υπονομεύει την αξιοπιστία αλλά και γενικότερα του συστήματος ασύλου.
Ο διορισμός Συντονιστή Επιστροφών είναι ένα θετικό βήμα. Το ίδιο ισχύει και για την έκκληση του Προέδρου της Επιτροπής να ξεκινήσει η συζήτηση για την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής.
Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι πρέπει να ευθυγραμμίσουμε τη νομοθεσία μας με στόχο τις επιστροφές.
Πρέπει να εξετάσουμε ζητήματα όπως το δικαίωμα των μεταναστών με απορριφθείσες αιτήσεις ασύλου υποβάλλουν απεριόριστα αιτήματα εμποδίζοντας έτσι τις επιστροφές.
Φυσικά, Επιστροφές σημαίνει εφαρμογή των υφιστάμενων συμφωνιών με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Όπως η Κοινή Δήλωση ΕΕ/Τουρκίας του 2016. Σημειώστε ότι από τον Μάρτιο του 2020 η Τουρκία αρνείται να δεχθεί επιστροφές.
Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όλους τους όρους και τα εργαλεία μόχλευσης, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που σχετίζονται με τις θεωρήσεις (visa), για να επιτύχουμε υψηλότερο ποσοστό επιστροφών.
Προφανώς, ο περιορισμός των παράτυπων διελεύσεων των εξωτερικών συνόρων σημαίνει λιγότερες δευτερογενείς ροές. Ένα σημείο που μας χωρίζει πρέπει να μπορέσει να μας ενώσει, δηλαδή η ανάγκη προστασίας των εξωτερικών μας συνόρων από παράτυπες αφίξεις.
Τέλος, η πρόληψη μιας κρίσης απαιτεί συνεχώς επαρκή χρηματοδότηση. Πρέπει να εξασφαλίσουμε χρηματοδότηση, αλλά και ευελιξία στους κανόνες χρηματοδότησης. Για παράδειγμα, η χρηματοδότηση των επιχειρησιακών δαπανών (OPEX) είναι το κλειδί για την παροχή υπηρεσιών.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Σήμερα και αύριο, έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε ένα κοινό όραμα για τη διαχείριση των συνόρων, καθώς και την προτεινόμενη Κοινή Δήλωση που συντάχθηκε από τους διοργανωτές.
Μια δήλωση που προκύπτει από τη δήλωση που υπέγραψαν 16 κράτη μέλη το 2022, στη 1η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για τη Διαχείριση των Συνόρων στο Βίλνιους της Λιθουανίας.
Σε αναγνώριση της επιτυχίας της πρώτης μας Διάσκεψης, επιτρέψτε μου στο μέλλον να αναφερθώ στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη για τη Διαχείριση των Συνόρων ως «Διαδικασία του Βίλνιους». Ευχαριστώ.”
PRESS RELEASE
Mitarachi: EU needs to decide the migration policy and what kind of border management it wants
Speech by the Minister of Migration and Asylum, Mr. Notis Mitarachi at the working dinner of the 2nd European Conference on Border Management
The importance of European border management in the context of a comprehensive European Union policy on the migration issue was underlined by the Minister of Migration and Asylum, Mr. Notis Mitarachi, during the opening of the working dinner at the 2nd European Conference on Border Management, which is held in Athens.
Mr. Mitarachi welcomed the representatives of EU Member States’ governments and European Economic Area countries, European Commissioners and heads of European Agencies such as Frontex and Europol. Mr Margaritis Schinas, the Vice-President of the European Commission, who is responsible for Promoting our European Way of Life, also addressed the meeting.
Mr. Mitarachi stressed the need for a New Pact on Migration and Asylum which should address three challenges: a) Limit irregular arrivals in the European Union. That is primary flows, which inevitably will reduce secondary movements. b) To provide tangible solidarity among Member States; and c) Provide legal pathways, both for humanitarian and work-related purposes.
“Nowadays, we are witnessing a constant increase in the number of irregular migrants arriving in the EU. We are witnessing efforts by third states to instrumentalise migration. It is -at this point- crucial for Europe to decide what type of migration policy we want, and more specifically what type of border management we need” Mitarachi said.
For his part, the Vice-President of the European Commission, Mr. Margaritis Schinas noted “The European Council clearly recognised migration as a European challenge that requires a European response. This is the right and only approach. Only a European response made it possible to defeat the hybrid attack by Belarus in 2021. Only a European response made it possible to welcome millions of Ukrainian refugees fleeing Putin’s bombs in 2022. And only a European response will allow us to manage migration properly. Taking advantage of the potential of legal migration. And reducing irregular migration in a humane and effective manner. The lesson learnt is clear: we need to act together. As proposed by the Commission, EU Leaders agreed that the EU needs to act on two tracks: legislative and operational.”
The full statement of the Minister of Migration and Asylum, Mr. Notis Mitarachi:
“On behalf of the organizers of the 2nd European Conference on Border Management, namely Austria, Lithuania, Poland and Greece, allow me to welcome you to Athens.
Thirteen months after the Vilnius Conference, the issue of border protections has been raised in importance, within the European institutions. Making this Conference even more timely.
Dear Colleagues,
It has been an honor to serve as Member of Council for three years, in the JHA formation.
Together, we have discussed time and time again the challenge of migration.
It is clear, that a new Pact on Migration and Asylum is much needed. And needed urgently.
A pact that, in our view, should address three challenges:
- Limit irregular arrivals in the European Union. That is primary flows, which inevitably will reduce secondary movements.
- Provide tangible solidarity among Member States
- Provide for legal pathways, both for humanitarian and work-related purposes.
Dear colleagues,
In this same hotel, two years ago, Cyprus, Italy, Malta, Spain, and Greece formed the MED5 Group.
Τo ensure a fair balance between responsibility and solidarity in our migration and asylum management system.
A crisis resilient system can only mean a balanced system. This is the lesson we learned post-2015.
First reception countries are entitled to tangible solidarity in the face of continuous pressure.
But clearly that angle, the angle of solidarity, must be seen in conjunction with the level of responsibility for each Member-State.
Now, this level of responsibility, cannot be seen in isolation from the level of irregular flows.
And this is the aim of the Conference: How do we reduce the level of irregular flows.
Nowadays, we are witnessing a constant increase in the number of irregular migrants arriving in the EU. We are witnessing efforts by third states to instrumentalize migration.
It is -at this point- crucial for Europe to decide, what type of migration policy we want, and more specifically what type of border management we need.
Clearly, we need to offer asylum to people in need of protection, but in an orderly way. As we all did, with Ukraine, following the unprovoked attack by the Russian Federation. Providing for a Common European Protection Space. What some of us did, with Afghan evacuees, following the seizure of power by the Taliban.
Today, unfortunately, instead of us being proactive in asylum management, it is the people smugglers that “sell” places in our societies. Not to those most in need, but to those that pay the fees.
We need us to open up legal and safe pathways. But we need to stem irregular flows, flows which almost all come to the EU through transit countries. And not direct from places of risk of prosecution.
Some argue that there is a so-called unconditional right of third country nationals to access the territory. But such a right does not exist in international or European Law. It certainly does not exist in the Geneva Convention.
European law specifically provides for “safe third countries” and the legal consequences that arise from such determination.
Worth noting that the Geneva Convention also places obligations to asylum seekers, to abide with. Obligations that many times are forgotten in the public debate.
Irregular arrivals at the borders is not a new phenomenon. What is new is the level of arrivals, since 2015 especially. What is new for Europe is the instrumentalization of migration, as we witnessed it in Evros, Belarus, Melilla. Our border policy must acknowledge and respond to these challenges.
We need enhanced border protection and surveillance infrastructure. In our view, including fences. A position 16 Member States supported at Vilnius.
Obviously, any failure to secure the external border, erodes the freedom of movement within the Schengen area. Protecting the external borders needs to focus on dismantling smuggling networks.
In this context, I want to refer to the role of NGOs. We fully support the role of NGOs in providing assistance and services to migrants present in the country. Our Ministry has long standing relations with international and national NGOs active in social work, interpretation and so on. But we fully oppose the involvement of NGOs in assisting irregular border crossings, especially when such activities are undertaken parallel to smugglers.
There is a very fine, but bright line in rare cases between NGOs and smuggling rings. When such line is crossed, justice has to step in and investigate.
Another key related aspect we need to tackle is our return policy. The European Union needs to place its weight collectively behind implementing returns. A low level of returns of those not entitled to protection undermines the credibility but also more generally the logic of our asylum system.
The appointment of a Returns Coordinator is a positive step. So is the call by the President of the Commission to open the discussion on mutual recognition of return decisions. But more importantly, we need to align our legislation with the aim of implementing returns. We need to consider issues such as the right of migrants with rejected asylum applications to file unlimited subsequent applications, in order to block returns.
Of course, implementing returns means implementing our existing readmission and return agreements and arrangements with countries of origin and transit. Like the EU/Turkey 2016 Joint Statement. Note that since March 2020 Turkey refuses to accept returns.
We need to use all conditionalities and leverage tools, including visa-related measures, to achieve a higher return rate. Obviously, stemming irregular crossings of the external border means less secondary movement. A point that divides us needs to come to a point that unite us, as the need of protecting our external border from irregular arrivals.
Finally, preventing a crisis constantly requires adequate funding. We need to secure funding, but also flexibility in funding rules. For example, OPEX is key, to provide for services.
Dear colleagues,
Today and tomorrow, we have the opportunity to discuss a shared vision on border management, as well as the proposed Joint Declaration drafted by the organizers.
A declaration following from the declaration signed by 16 Member-States in 2022, in the 1st European Border Management Conference in Vilnius, Lithuania. In recognition of the success of our first Conference, allow me in the future to refer to the European Border Management Conference as “the Vilnius Process”.
Thank you.”
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Προκλητική σπατάλη 104.000 ευρώ για τρεις παραστάσεις
15.07.2026 - 11:16 πμ
Υπογραφή Πρόσκλησης για Χίο
25.06.2026 - 10:08 πμ
