Στο μυαλό του Ερντογάν

Του Μανόλη Καψή

Στις τελευταίες του δηλώσεις για την Ελλάδα, ο Ταγίπ Ερντογάν φάνηκε να πιστεύει ότι η χώρα μας μετέχει σε κάποια συνωμοσία εναντίον της Τουρκίας, έστω και αν ο ρόλος της είναι αυτός του κομπάρσου. “Εχουμε αντιληφθεί το παιχνίδι που παίζεται εναντίον της χώρας μας”, ήταν η επίμαχη φράση του Τούρκου Προέδρου, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα “δεν αντιλαμβάνεται αυτό το παιχνίδι ή οικειοθελώς έχει αναλάβει το ρόλο του κομπάρσου”. Και εξήγησε: Στο παρελθόν αυτό συνέβη στην Ελλάδα και το πλήρωσε ακριβά…

Στην Τουρκία όμως επιβίωσε και είναι αυτό που αποκαλείται το “σύνδρομο των Σεβρών” και που- επαναλαμβάνω- όσο και αν σε μάς μας φαίνεται μια απίθανη θεωρία συνωμοσίας, είναι πεποίθηση μεγάλου μέρους της τουρκικής ελίτ. Από τους εθνικιστές έως τους ισλαμιστές και από την άκρα δεξιά έως και την αριστερά. Το σύνδρομο συνδυάζεται με νέες σύγχρονες θεωρίες περί επιβουλής των ξένων, παλαιότερα της Σοβιετικής Ενωσης και σήμερα της Δύσης (δηλ των ΗΠΑ και της Ευρώπης) και η πεποίθηση των Τούρκων decision makers- διπλωματών, πολιτικών, δημοσιογράφων και διανοουμένων- είναι ότι οι Σέβρες του 1920, δεν ήταν μια ιστορία του παρελθόντος αλλά “η στιγμή που οι Ευρωπαίοι προσπάθησαν να πράξουν, αυτό που πάντοτε ήθελαν και αυτό επιδιώκουν να κάνουν ακόμα και σήμερα”.

Αν στην Ελλάδα, η δήθεν επιδίωξη του διαμελισμού της Τουρκίας και η επέκταση της Ελλάδας, είναι μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας και όνειρο μόνο ορισμένων φρενοβλαβών “οπαδών του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου”, στην Τουρκία, είναι πεποίθηση σοβαρών ανθρώπων και μάλιστα διπλωματών που ασχολούνται με τα ελληνοτουρκικά. Για παράδειγμα ο Τούρκος πρέσβης Sukru Elekdag, που είχε χρηματίσει υφυπουργός Εξωτερικών και πρέσβης στην Ουάσινγκτον, ο οποίος είναι ειδικός στα ελληνοτουρκικά- ήταν διαπραγματευτής στα θέματα του Αιγαίου με συνομιλητή τον πρέσβη Βύρωνα Θεοδωρόπουλο το 1978- 1979- σε εκτενές άρθρο του στα αγγλικά, το 1996, στην επιθεώρηση Perceptions, Journal of International Affairs, θεωρούσε δεδομένη μια από κοινού επίθεση κατά της Τουρκίας από την Ελλάδα και τη Συρία, σε συνδυασμό με στρατιωτική δράση από πλευράς PKK, με στόχο και των τριών τον διαμελισμό της Τουρκίας.

Αν εμάς όλα αυτά μας φαίνονται παλαβά πράγματα, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους Τούρκους. Απόδειξη τα όσα γράφει στα απομνημονεύματά τουο σοβαρός διπλωμάτης, πρώην υπουργός Εξωτερικών και πάλαι ποτέ ιερό τέρας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής Ihsan Sabri Caglayangil, για τη Μεγάλη Ιδέα:

“Δέκα υψηλοί στόχοι απαρτίζουν τηη Μεγάλη Ιδέα: Η πλήρης ανεξαρτησία του ελληνικού έθνους. Η προσάρτηση της Δυτικής Θράκης και της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα. Η παραχώρηση των νησιών του Αιγαίου στο ελληνικό κράτος. Η παραχώρηση στην Ελλάδα της Δωδεκανήσου. Η προσάρτηση της Κρήτης. Η παραχώρηση στην Ελλάδα της Δυτικής Ανατολίας. Η δημιουργία ελληνικού κρατιδίου στον Πόντο. Η προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα. Η προσάρτηση της Ιμβρου και της Τενέδου στην Ελλάδα. Η άλωση της Ισταμπούλ και η αναγέννηση επομένως της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Πέντε από τους στόχους της Μεγάλης Ιδέας πραγματοποιήθηκαν,γράφει ο Τσαγλαγιαγκιλ. Οι προσπάθειες για την πραγμάτωση της υπολοίπων συνεχίζονται. Εδώ, κατά τη γνώμη μου πρέπει να αναζητηθεί η κύρια αιτία των διενέξεών μας με την Ελλάδα. Εμείς θέλουμε να λύσουμε μια ώρα αρχύτερα και με τον μονιμότερο τρόπο τα μεταξύ μας προβλήματα, εκείνοι κυνηγούν το όνειρο της αναβίωσης της Μεγάλης Ελλάδας. Αυτό θέλουν.”

Πώς αντιμετωπίζεις έναν γείτονα που βλέπει φαντάσματα; Που ερμηνεύει την εξωτερική σου πολιτική με θεωρίες συνωμοσίας;Που παραλογίζεται; Είναι το ένα ερώτημα. Το δεύτερο είναι: Αρκεί αυτή η ανάλυση- ερμηνεία για να εξηγήσει τις παράλογες διεκδικήσεις και απαιτήσεις της Αγκυρας στο Αιγαίο; Την επιθετική ρητορική και τις απειλητικές δηλώσεις, τις παράλογες αξιώσεις και τον αναθεωρητισμό της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας; Δεν είμαι καθόλου σίγουρος.

Πηγή: Capital.gr